Hvaða nethraða þarf ég fyrir IPTV? Leiðarvísir fyrir íslensk heimili

Algengasta spurningin sem þjónustuverið fær áður en fólk kaupir áskrift er einföld: dugar nettengingin mín fyrir IPTV? Svarið er oftast já, en ekki alltaf af þeim ástæðum sem fólk heldur. Hraðinn sem stendur á reikningnum frá netveitunni segir aðeins hálfa söguna. Það sem skiptir jafn miklu máli er hversu stöðug tengingin er, hvernig merkið kemst frá beininum að sjónvarpinu og hversu margir á heimilinu nota netið á sama tíma.

Í þessari grein förum við yfir hvað IPTV þarf í raun, hvernig þú mælir tenginguna rétt og hvað þú getur gert sjálf ef niðurstaðan er ekki nógu góð.

Stutta svarið: viðmið eftir myndgæðum

Streymi notar mismikla bandbreidd eftir því hvaða myndgæði eru í boði og hvaða þjöppun er notuð. Eftirfarandi tölur eru almenn viðmið sem gilda um flest streymi, ekki bara okkar þjónustu. Þær miðast við raunverulegan, stöðugan hraða við sjónvarpið, ekki hámarkshraðann sem netveitan auglýsir.

• Venjuleg gæði (SD): um 3–5 Mb/s á hvert tæki sem streymir.
• HD (720p–1080p): um 8–15 Mb/s á hvert tæki.
• 4K / UHD: um 25 Mb/s eða meira á hvert tæki.

Ef tvö sjónvörp eru í gangi samtímis leggurðu tölurnar saman og bætir við svigrúmi fyrir allt annað sem er að gerast á netinu: símar sem uppfæra forrit, fjarvinnufundir, leikjatölvur og afritun í skýið. Góð þumalputtaregla er að hafa að minnsta kosti tvöfalt meiri hraða en streymið eitt og sér þarf.

Af hverju stöðugleiki skiptir meira máli en hraði

Beint streymi er viðkvæmara en að horfa á mynd úr safni. Þegar þú horfir á kvikmynd getur spilarinn hlaðið niður nokkrum mínútum fram í tímann og þannig jafnað út litlar truflanir. Í beinni útsendingu er minna svigrúm, því spilarinn getur ekki sótt það sem hefur ekki enn verið sent út. Þess vegna getur 100 Mb/s tenging sem sveiflast mikið gefið verri upplifun en 30 Mb/s tenging sem er jöfn.

Þrjú hugtök er gott að þekkja:

• Bandbreidd (hraði): hversu mikið gagnamagn kemst í gegn á sekúndu.
• Svartími (ping): hversu lengi merki er á leiðinni fram og til baka. Fyrir streymi er undir 50 ms fínt.
• Flökt (jitter) og pakkatap: hversu mikið svartíminn sveiflast og hvort gögn tapast á leiðinni. Þetta er oftast það sem veldur hökti, jafnvel þegar hraðinn virðist nægur.

Ljósleiðari, ADSL/VDSL og 4G/5G

Stór hluti íslenskra heimila er tengdur ljósleiðara, sem er besta mögulega undirstaðan fyrir IPTV. Ljósleiðari er bæði hraður og stöðugur og flöskuhálsinn er þá nær alltaf inni á heimilinu sjálfu, í beininum eða þráðlausa netinu.

Eldri koparlínur (ADSL eða VDSL) geta dugað fyrir HD streymi á einu tæki, en hraðinn fer mjög eftir fjarlægð frá símstöð og ástandi línunnar. Ef þú ert á slíkri tengingu er sérstaklega mikilvægt að mæla raunverulegan hraða á kvöldin.

4G og 5G netbeinar eru algengir í sumarbústöðum og dreifbýli. Þeir geta virkað vel, en hraðinn breytist eftir veðri, staðsetningu beinisins og álagi á sendinum. Við fjöllum sérstaklega um þetta í greininni IPTV í sumarbústaðnum.

Hvernig þú mælir tenginguna rétt

Margir mæla hraðann í símanum við hliðina á beininum og fá frábæra niðurstöðu, en sjónvarpið er í öðru herbergi á annarri hæð. Til að fá raunhæfa mynd skaltu gera eftirfarandi:

1. Mældu á tækinu sjálfu eða á sama stað. Ef sjónvarpið eða boxið er með vafra eða hraðamælingarforrit, notaðu það. Annars skaltu standa með símann þar sem sjónvarpið er.
2. Mældu á kvöldin. Álagið á netinu er mest milli kl. 19 og 23, og það er einmitt þá sem flestir horfa. Mæling um miðjan dag segir lítið um upplifunina á laugardagskvöldi.
3. Mældu nokkrum sinnum. Ein mæling getur verið tilviljun. Taktu þrjár til fimm mælingar með nokkurra mínútna millibili og horfðu á lægstu töluna, ekki þá hæstu.
4. Skoðaðu svartíma og flökt. Flestar mælingarsíður sýna ping. Ef það sveiflast mikið milli mælinga bendir það til óstöðugleika.

Þráðlausa netið er oftast flöskuhálsinn

Íslensk hús eru oft byggð úr steinsteypu og járnbentum veggjum, sem dempa þráðlaust merki verulega. Það er algengt að fá fullan hraða í stofunni en aðeins brot af honum í svefnherbergi eða kjallara. Nokkur ráð sem skila mestu:

• Netsnúra er alltaf best. Ef það er hægt að tengja sjónvarpið eða boxið með snúru í beininn hverfa flest vandamál. Þetta er sú einstaka breyting sem bætir mest.
• Notaðu 5 GHz bandið ef tækið er nálægt beininum. Það er hraðara og truflast minna, en dregur styttra en 2,4 GHz.
• Færðu beininn. Beinir sem liggur í skáp, á gólfinu eða bak við sjónvarpið skilar mun minna merki en beinir sem stendur opinn og ofarlega.
• Möskvanet (mesh) eða rafmagnsnetstengi geta leyst málið í stórum eða mörgum hæða húsum þar sem ekki er hægt að leggja snúru.

Í leiðarvísinum okkar um IPTV á Íslandi er nánar fjallað um íslenskt húsnæði og þráðlaust net.

Hversu mörg tæki geta streymt í einu?

Reiknaðu einfaldlega: hversu mörg tæki eru líkleg til að streyma á sama tíma, og í hvaða gæðum? Fjölskylda með eitt sjónvarp í 4K og eina spjaldtölvu í HD þarf um 35–40 Mb/s fyrir streymið, auk svigrúms fyrir annað. Á ljósleiðara er þetta sjaldnast vandamál, en á eldri línum eða 4G getur verið skynsamlegt að lækka gæðin á aukatækjunum.

Gátlisti áður en þú kaupir áskrift

• Mældu hraðann við sjónvarpið að kvöldi til, nokkrum sinnum.
• Athugaðu hvort hægt sé að tengja sjónvarpið eða boxið með snúru.
• Skoðaðu hvort tækið þitt sé á listanum yfir studd tæki.
• Prófaðu þjónustuna á þínu eigin heimili með prufuáskrift áður en þú skuldbindur þig.

Ef þú ert í vafa geturðu sent niðurstöður mælingarinnar á þjónustuverið og við segjum þér hreinskilnislega hvort tengingin dugar. Ef hún gerir það ekki er betra að vita það fyrirfram.

Algengar spurningar

Dugar 50 Mb/s tenging fyrir IPTV?

Já, fyrir flest heimili. 50 Mb/s stöðug tenging dugar fyrir eitt 4K streymi eða nokkur HD streymi samtímis, svo lengi sem þráðlausa netið skilar hraðanum að sjónvarpinu.

Hraðinn er góður en myndin hökktir samt. Af hverju?

Oftast vegna óstöðugleika í þráðlausa netinu, ekki hraðans sjálfs. Prófaðu netsnúru eða færðu beininn nær. Í greininni Hvernig á að lagfæra hökt í IPTV förum við skref fyrir skref yfir lausnirnar.

Skiptir máli hvaða netveitu ég er hjá?

Minna en flestir halda. Á ljósleiðara skila allar helstu netveitur nægum hraða. Mun líklegra er að búnaðurinn inni á heimilinu ráði úrslitum.